Cơ sở lý luận nghĩa là gì

Trông bất kỳ một bài luận văn thạc sĩ hay khóa luận tốt nghiệp nào cũng đều có chương đầu tiên là cơ cở lý luận cho bài luận văn. Chương này có thể hiểu đó tập hợp các lý thuyết về đề tài nghiên cứu. Vậy cơ sở lý luận là gì? Trong bài viết này Luận Văn Việt xin chia sẻ để bạn làm sao để viết hay và chặt chẽ phần nội dung này.

1. Cơ sở lý luận là gì?

Cơ sở lý luận là việc chọn lọc các tài liệu về chủ đề nghiên cứu, trong đó bao gồm thông tin, ý tưởng, dữ liệu và bằng chứng được trình bày trên một quan điểm nào đó để hoàn thành các mục tiêu đã xác định hay diễn tả các quan điểm về bản chất của chủ đề đó cũng như phương pháp xem xét chủ đề đó. Là việc đánh giá một cách hiệu quả các tài liệu này trên cơ sở liên hệ với nghiên cứu chúng ta đang thực hiện.

Ở đây thì “Cơ sở” là hệ thống kiến thức căn bản, tổng quát mang tính học thuật về triết học. Lý là tư duy lý trí, dùng lý trí để nhận định sự việc chứ không bằng cảm tính. Luận là các phương pháp suy luận logic dựa trên các dữ kiện thu được.

Phần cơ sở lý luận này làm rõ khái niệm, định nghĩa, các quan điểm của các nhà khoa học khác nhau, các nhân tố ảnh hưởng, các chỉ tiêu đánh giá…đối với luận văn và phần tổng hợp các công trình nghiên cứu liên quan. Việc tìm hiểu và hoàn thành tốt cơ sở lý luận cũng là cách trình bày luận văn thạc sĩ của bạn được hội đồng đánh giá cao.

Vai trò của cơ sở lý luận là gì?

Việc nghiên cứu cơ sở lý luận phù hợp sẽ giúp nhà nghiên cứu:

  • Có ý tưởng khi xây dựng câu hỏi nghiên cứu.
  • Tìm hiểu xem có nhà nghiên cứu nào đã từng thực hiện nghiên cứu tương tự chưa.
  • Quyết định phương pháp nghiên cứu.
  • Thu thập thông tin giúp viết báo cáo dễ dàng hơn.
  • Hiểu biết nhiều hơn về vấn đề mình đang nghiên cứu.

Các nguồn tài liệu nghiên cứu phục vụ cho cơ sở lý luận

Nguồn tài liệu chủ yếu phục vụ cho việc viết cơ sở lý luận là gì? Có rất nhiều sách vở liên quan tới vấn đề nghiên cứu. Nhà nghiên cứu có thể tìm được bằng cách tìm theo chủ đề hoặc từ khóa.

  • Bách khoa toàn thư; 
  • Sách thống kê; 
  • Báo cáo hàng năm; 
  • Danh mục tài liệu tham khảo; 
  • Tóm tắt và index; 
  • Báo chí [tạp chí chuyên ngành, báo thường]; 
  • Nguồn điện tử;

2. Phương pháp xây dựng cơ sở lý luận

2.1. Lưu nhật ký nghiên cứu

Trong quá trình xây dựng cơ sở lý luận, việc đầu tiên cần làm đó chính là lưu nhật lại ký nghiên cứu. Công việc cụ thể là:

  • Nhà nghiên cứu cần lưu nhật ký để ghi lại tiến độ công việc bao gồm cả những việc đã làm thành công và chưa thành công.
  • Cần sử dụng một cuốn sổ [không nên chỉ viết ra giấy].
  • Một vài trang đầu ghi tóm tắt đề cương.
  • Mỗi tờ dành cho 1 tuần trong đó 1 trang ghi công việc đã thực hiện và 1 trang ghi nhận xét.

2.2. Xây dựng danh mục tài liệu đã đọc

Nhà nghiên cứu cần ghi thông tin cụ thể về tài liệu đã đọc để sau này có thể quay lại nghiên cứu khi cần và trích dẫn theo đúng quy định quốc tế. 

Thông tin bao gồm: Chủ đề, Tên tài liệu, Tác giả [đầy đủ], Tên sách/tạp chí, nhà xuất bản, thời gian xuất bản, số tập, trang, nhận xét.

2.3. Ghi tóm tắt các công trình nghiên cứu

Khi đọc tài liệu, bạn có thể:

  • Ghi chú lại nhận xét.
  • Đánh dấu phần đọc được cẩn thận để viết đề cương hay báo cáo sau này.

3. Xây dựng khung lý thuyết của đề tài

3.1. Khái niệm khung lý thuyết

Là việc chọn lọc các tài liệu về chủ đề nghiên cứu, trong đó bao gồm thông tin, ý tưởng, dữ liệu và bằng chứng được trình bày trên một quan điểm nào đó để hoàn thành các mục tiêu đã xác định hay diễn tả các quan điểm về bản chất của chủ đề đó cũng như phương pháp xem xét chủ đề đó. 

Là việc đánh giá một cách hiệu quả các tài liệu này trên cơ sở liên hệ với nghiên cứu chúng ta đang thực hiện.

3.2. Ý nghĩa khung lý thuyết

  • Xác định vấn đề nghiên cứu.
  • Xây dựng nền tảng lý thuyết cho mô hình.
  • Chọn lựa phương pháp.
  • So sánh kết quả.

3.3. Nguồn tài liệu xây dựng khung lý thuyết

  • Tạp chí khoa học hàn lâm chuyên ngành. 
  • Sách nghiên cứu. 
  • Các luận văn, luận án trong ngành. 
  • Kỷ yếu hội thảo khoa học chuyên ngành. 

Một số lưu ý: 

  • Tổng quan tài liệu và cơ sở lý luận không phải là một “bản danh sách” miêu tả những tài liệu, lý thuyết có sẵn hoặc tập hợp các kết luận.
  • Tổng quan tài liệu và cơ sở lý luận phải là sự đánh giá có mục đích của những thông tin có tính chất tham khảo.
  • Tổng quan tài liệu và cơ sở lý luận sẽ thể hiện kỹ năng của người làm nghiên cứu về tìm kiếm tài liệu và đánh giá vấn đề.

3.4. Quy trình thực hiện khung lý thuyết và tổng quan tài liệu nghiên cứu

  • Xác định chủ đề quan tâm: Là nội dung đề cập chính xuyên suốt đề tài, thường được thể hiện ở tên của đề tài nghiên cứu.
  • Xác định mục tiêu tổng quan tài liệu: Là các mục tiêu lớn, bao quát được chủ đề nghiên cứu của đề tài.
  • Xác định tiêu chuẩn lựa chọn tài liệu và tiêu chuẩn loại trừ: Không phải chọn tất cả các tài liệu đã có mà cần có tiêu chuẩn cụ thể.
  • Liệt kê và thu thập tài liệu liên quan mật thiết đến đề tài nghiên cứu: Lựa chọn những tài liệu phù hợp với tiêu chuẩn đề ra. Lưu giữ những tài liệu đã được lựa chọn một cách cẩn thận, sắp xếp những tài liệu này tùy theo mục đích sử dụng [ví dụ sắp xếp theo chủ đề chính, phương pháp,…].
  • Thiết kế sơ đồ tổng kết tài liệu.
  • Tóm tắt các tài liệu: Đọc chi tiết những tài liệu đã lựa chọn, ghi chép những nội dung liên quan và thêm vào những ý kiến, quan điểm ban đầu của cá nhân.

Bài viết trên đây đã chia sẻ đến cho bạn đọc lý thuyết xoay quanh trả lời cho câu hỏi cơ sở lý luận là gì. Mong rằng qua bài viết này sẽ giúp các bạn có thể hoàn thành tốt bài luận văn của mình. Nếu còn điều gì thắc mắc, đừng ngần ngại mà hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 0915686999 để được tư vấn hỗ trợ tận tình.

Hiện tại tôi đang đảm nhiệm vị trí Content Leader tại Luận Văn Việt. Tất cả các nội dung đăng tải trên website của Luận Văn Việt đều được tôi kiểm duyệt và lên kế hoạch nội dung. Tôi rất yêu thích việc viết lách ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Và đến nay thì tôi đã có hơn 5 năm kinh nghiệm viết bài.

Hy vọng có thể mang đến cho bạn đọc thật nhiều thông tin bổ ích về tất cả các chuyên ngành, giúp bạn hoàn thành bài luận văn của mình một cách tốt nhất!

Cơ sở lý luận là một chương quan trọng trong bài luận văn xác định xem sinh viên đã nghiên cứu kỹ lưỡng về lĩnh vực mình đang viết hay chưa, và toàn bộ luận văn có đi đúng hướng hay không. Nếu bạn đang gặp khó khăn khi viết cơ sở lý luận cho bài luận của mình, bài viết này là dành cho bạn đấy!

Cơ Sở Lý Luận Trong Bài Luận Văn

Cơ sở lý luận được định nghĩa là các giả thuyết đã được kiểm chứng và khẳng định, là phương pháp để lý luận. Muốn lý luận thì phải có phương pháp để lý luận của mình có logic, thuyết phục người tin theo, phương pháp lý luận ấy gọi là cơ sở lý luận, tức là nói có căn cứ, thuật ngữ của triết học gọi là Luận Cứ.

Có nhiều phương pháp để lý luận ở đây chỉ nêu lên vài phương pháp thông dụng, đó là: phân tích, diễn dịch, tổng hợp, quy nạp.

1.2 Mục đích của phần cơ sở lý luận trong luận văn

Phần cơ sở lý luận của đề tài này có thể hiểu một cách đơn giản nhất, đó là một cuộc khảo sát các nguồn học thuật [như sách, bài báo và luận văn] về một chủ đề cụ thể. Nó đưa ra một cái nhìn tổng quan về những phát hiện, khái niệm liên quan đến một vấn đề hoặc câu hỏi nghiên cứu.

Cơ sở lý luận của đề tài đóng vai trò quan trọng trong các vấn đề sau:

  • Phân tích và tìm ra câu hỏi nghiên cứu mới
  • Liên hệ lý thuyết với thực tiễn nghiên cứu
  • Tăng hiểu biết về các phương pháp tiếp cận khác nhau đã được áp dụng cho vấn đề nghiên cứu này
  • Tránh các phương pháp nghiên cứu và tiếp cận kém hiệu quả
  • Đề ra kiến nghị và định hướng nghiên cứu cho tương lai

Các bước chính khi viết cơ sở lý luận bao gồm:

Theo Cooper [1984], viết cơ sở lý luận [literature review] bao gồm các bước sau:

  • Xác định vấn đề nghiên cứu
  • Thu thập dữ liệu
  • Đánh giá dữ liệu
  • Trình bày dữ liệu

2. Độ dài của phần phân tích cơ sở lý luận

Theo hướng dẫn chung, tổng quan nghiên cứu nên chiếm khoảng 25% trong toàn bộ bài luận, mặc dù điều này cũng sẽ phụ thuộc vào cấu trúc của bài luận và phạm vi tài liệu liên quan. Trong mọi trường hợp, khi xem xét các tiêu chí đưa vào và loại trừ, điều quan trọng là phải đặt ra những câu hỏi như: Điều này có phù hợp và hữu ích không?

Trong thực tế, quy trình này sẽ đảm bảo rằng đánh giá vẫn được điều chỉnh phù hợp với chủ đề được thảo luận. Hơn nữa, nếu bạn thấy rằng các tài liệu có sẵn là quá ít, hoặc ngược lại, không thể vượt qua; nó đáng để xem xét lại các câu hỏi nghiên cứu của bạn để phát triển một trọng tâm hạn chế hơn về chủ đề của bạn.

Trước khi bạn bắt đầu tìm kiếm tài liệu, bạn cần thu hẹp lại chủ đề của mình. Nếu bạn đang viết phần đánh giá tài liệu của một bài luận văn hoặc nghiên cứu, bạn sẽ tìm kiếm các tài liệu liên quan đến mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi của bạn. Đây là bước đầu tiên để hiểu trạng thái kiến ​​thức về chủ đề của bạn trước khi bạn bắt đầu nghiên cứu của riêng mình.

Hãy tìm kiếm tài liệu bằng cách sử dụng từ khóa và trích dẫn. Bắt đầu bằng cách tạo một danh sách các từ khóa liên quan đến chủ đề và câu hỏi nghiên cứu của bạn. Một số cơ sở dữ liệu hữu ích để tìm kiếm các tạp chí và bài báo bao gồm:

  • Danh mục thư viện trường đại học của bạn
  • Google Scholar
  • JSTOR
  • EBSCO
  • Project Muse [nhân văn và khoa học xã hội]
  • Medline [khoa học đời sống và y sinh]
  • EconLit [kinh tế]
  • Inspec [vật lý, kỹ thuật và khoa học máy tính]

Khi bạn tìm thấy một bài viết hữu ích, hãy kiểm tra danh sách tham khảo để tìm các nguồn liên quan hơn. Để xác định bất kỳ ấn phẩm quan trọng nào đã không xuất hiện trong tìm kiếm từ khóa của bạn, hãy lưu ý các trích dẫn định kỳ. Nếu cùng tác giả, sách hoặc bài viết tiếp tục xuất hiện trong bài đọc của bạn, hãy tìm kiếm chúng.

Bạn có thể tìm hiểu số lần một bài viết đã được trích dẫn trên Google Scholar để biết được bài viết đó có ảnh hưởng trong lĩnh vực này như thế nào.

Hướng dẫn cách viết phần phân tích cơ sở lý luận trong đề tài

Bắt đầu bằng cách đọc phần tóm tắt để xác định xem bài viết có hữu ích hay không. Bạn sẽ phải đánh giá những nguồn nào có giá trị nhất và phù hợp với câu hỏi của bạn.

Ghi chú và trích dẫn nguồn của bạn

Khi bạn đọc, bạn cũng nên bắt đầu quá trình viết. Hãy ghi chú rằng sau này bạn có thể kết hợp vào văn bản đánh giá tài liệu của mình. Điều quan trọng là phải theo dõi các nguồn của bạn với các trích dẫn để tránh đạo văn.

Bạn nên tạo một thư mục chú thích, trong đó bạn biên dịch thông tin trích dẫn đầy đủ và viết một đoạn tóm tắt và phân tích cho mỗi nguồn. Điều này giúp bạn nhớ những gì bạn đọc và tiết kiệm thời gian sau này.  Một điều bạn cần lưu ý đó là mỗi thông tin bạn lấy về bài tham khảo cần trích dẫn nguồn tài liệu tham khảo đầy đủ nhé.

3.2. Tìm sự kết nối và chủ đề

Dựa trên việc đọc và ghi chú của bạn, bạn có thể tìm kiếm:

  • Xu hướng và mô hình [về lý thuyết, phương pháp hoặc kết quả]
  • Chủ đề: Những câu hỏi hoặc khái niệm
  • Tranh luận, mâu thuẫn và phản biện
  • Các ấn phẩm quan trọng: Có bất kỳ lý thuyết hoặc nghiên cứu có ảnh hưởng nào đã thay đổi hướng của lĩnh vực này không?
  • Những “lỗ hổng” nghiên cứu: Những gì còn thiếu trong tài liệu? Có những điểm yếu cần được giải quyết?

Bước này sẽ giúp bạn tìm ra cấu trúc đánh giá tài liệu của bạn và [nếu có thể] cho thấy nghiên cứu của bạn sẽ đóng góp như thế nào vào hiểu biết hiện có.

3.3. Lên kế hoạch cho phần phân tích cơ sở lý luận

Bạn nên có một ý tưởng sơ bộ về chiến lược của mình trước khi bắt đầu viết. Tùy thuộc vào độ dài của bài đánh giá tài liệu của bạn, bạn có thể kết hợp một vài trong số các chiến lược này, ví dụ, cấu trúc tổng thể của bạn có thể theo chủ đề, nhưng mỗi chủ đề được thảo luận theo trình tự thời gian.

3.4. Triển khai viết cơ sở lý luận

Giống như bất kỳ văn bản học thuật nào khác, bài luận của bạn nên có phần giới thiệu, phần chính và phần kết luận.

Giới thiệu

Việc giới thiệu cần thiết lập rõ ràng trọng tâm và mục đích của tổng quan tài liệu.

Thân bài [Phần chính]

Tùy thuộc vào độ dài của phần tổng quan nghiên cứu của bạn, bạn có thể muốn chia phần này thành các phần phụ. Bạn có thể sử dụng một tiêu đề phụ cho từng chủ đề, khoảng thời gian hoặc phương pháp tiếp cận.

Trong phần này, bạn cần:

  • Tóm tắt và tổng hợp: Đưa ra một cái nhìn tổng quan về các điểm chính của mỗi nguồn và kết hợp chúng thành một tổng thể thống nhất
  • Phân tích và giải thích: Đừng chỉ diễn giải các nhà nghiên cứu khác. Thêm vào những diễn giải của riêng bạn nếu có thể, thảo luận về tầm quan trọng của những phát hiện liên quan đến toàn bộ tài liệu.
  • Đánh giá nghiêm túc: Đề cập đến điểm mạnh và điểm yếu về các nguồn của bạn.
  • Sử dụng các đoạn chuyển tiếp và câu chủ đề để tạo ra các kết nối, so sánh và tương phản

Phần kết luận

Trong kết luận, bạn nên tóm tắt những phát hiện chính bạn đã lấy từ tài liệu và nhấn mạnh tầm quan trọng của chúng.

Phần kết luận của bài phân tích cơ sở lý luận: hãy nhẫn mạnh tầm quan trọng.

Có thể bạn quan tâm:

Đừng bắt đầu phân tích tài liệu trước khi làm rõ trong đầu bạn những câu hỏi nghiên cứu. Điều này sẽ giúp bạn tránh lãng phí hàng giờ trong việc đọc mà không có mục đích. Nắm rõ các vấn đề trọng tâm và xem xét các tài liệu thông qua “ống kính” này.

4.3. Nghiên cứu cần sâu và rộng

Bạn cần phải chứng minh khả năng tìm kiếm tài liệu liên quan từ nhiều nguồn khác nhau bằng cách sử dụng tất cả các thư viện đại học, cao đẳng có sẵn, tham khảo web để có thêm tài nguyên đưa vào tổng quan nghiên cứu.

4.4. Các trích dẫn cần liên quan đến nội dung chính của bài luận

Một lỗi phổ biến trong việc viết tổng quan nghiên cứu mà nhiều bạn hay mắc phải đó là quá sa lầy vào các mô tả về nội dung của nhiều cuốn sách, tạp chí bài báo và báo cáo. Do vậy, hãy dành nhiều thời gian để phân tích ý nghĩa so sánh của các nguồn khác nhau cho mục đích riêng của bạn.

4.5. Xác định từ khóa của đề tài

Việc xác định được từ khóa sẽ giúp bạn thu hẹp được phạm vi tìm kiếm tài liệu cũng như đánh giá được các chủ đề chính cần có trong tổng quan nghiên cứu của mình.

4.6. Hãy đưa ra lời phê bình

Việc đưa ra lời phê bình hay phản biện thể hiện rằng bạn đã nghiên cứu một cách kỹ lưỡng về các tài liệu nghiên cứu. Vì vậy hãy đặt câu hỏi và mổ xẻ vấn đề nếu có thể.

4.7. Kết quả

Ngoài việc xác định các chủ đề và vấn đề chính, bạn cần phải đạt được những phát hiện nhất định theo phân tích của bạn về các tài liệu liên quan. Cố gắng đưa ra kết luận và ý kiến ​​hiện tại liên quan đến những tranh cãi nhất định. Đề xuất những gì bạn tin là xu hướng mới nổi hoặc tương lai trong lĩnh vực này, xác định sự thiếu sót trong kiến ​​thức hiện tại và liên quan đến vị trí của bạn với người khác.

4.8. Nguồn hợp lệ

Hãy tham khảo một loạt các tài liệu đã được nêu, nhưng cũng cần xem xét tính hợp lệ của các nguồn bạn xem xét. Trong một số lĩnh vực chủ đề, các văn bản cổ điển giữ quyền hạn của họ trong hàng ngàn năm theo nghĩa đen; nghiên cứu khoa học tiên tiến sẽ cần phải chú ý hơn về sự nguy hiểm của việc tư vấn dữ liệu lỗi thời.

Các chủ đề chính cung cấp một nguyên tắc cấu trúc tự nhiên trong đánh giá tài liệu, cũng như các chuyên mục dựa trên mức độ phù hợp với câu hỏi nghiên cứu, vị trí học thuật, mô hình lý thuyết, niên đại, v.v. Phân loại tài liệu gồm những tài liệu mang tính hỗ trợ và gây tranh cãi nhất định là một cách hữu ích để trình bày các phát hiện.

4.10. Học thuyết

Một phần trong phân tích của bạn về các tài liệu được xem xét gần như chắc chắn sẽ bao gồm việc xem xét nền tảng lý thuyết của từng nguồn, các giả định làm việc vốn có, các mục tiêu nghịch lý, v.v. Nói rõ lý do căn bản đằng sau khía cạnh lý thuyết cho những phát hiện của riêng bạn và vị trí bạn đã đạt được vào phần cuối.

4.11. Nguồn gốc xuất xứ

Nhà văn có thẩm quyền như thế nào? Là tác giả được trích dẫn rộng rãi? Có phản ứng sau này trong các tài liệu cung cấp phê bình gây tổn hại cho tác phẩm trong câu hỏi, hoặc hỗ trợ đáng kể?

Trên đây là bài viết tham khảo do Luận văn 24 tổng hợp nhằm cung cấp cho bạn các thông tin cần thiết về cơ sở lý luận trong một bài luận văn cũng như cách trình bày phần nội dung này. Hi vọng bài viết có thể giúp ích được cho bạn. Chúc bạn áp dụng thành công vào bài luận văn của mình.

Trong quá trình làm bài luận văn tốt nghiệp, nếu bạn gặp phải bất kì khó khăn gì cần giúp đỡ hoặc cần đến dịch vụ làm luận văn tốt nghiệp thì đừng ngần ngại liên hệ qua hotline 0988 55 2424 để được tư vấn và hỗ trợ trực tiếp nhé.

Tôi là Thu Trà, hiện tại tôi là Quản lý nội dung của Luận Văn 24 – Chuyên cung cấp dịch vụ làm luận văn uy tín. Chúng tôi đặt lợi ích của khách hàng là ưu tiên hàng đầu.  Website: //luanvan24.com/ – Hotline: 0988552424.

Video liên quan

Chủ Đề